เมื่อเผชิญกับปัญหาปวดฟัน ฟันเคี้ยวแล้วเคี้ยวเจ็บ ฟันผุจนเห็นเป็นรูโพรงสีดำขนาดใหญ่ หรือฟันกะเทาะแตกหักจากการอุบัติเหตุและการกัดของแข็ง คำถามอันดับ 1 ที่ผู้ป่วยมักตั้งสงสัยเมื่อเข้ารับการรักษาคือ "ฟันแตก ฟันผุลึก เลือกรักษาด้วยการอุดฟัน หรือทำครอบฟัน แบบไหนดีกว่ากัน?"

ผู้ป่วยหลายคนเข้าใจผิดคิดว่า "ฟันแบบไหนก็สามารถใช้วิธีอุดฟันแทนได้เสมอเพื่อประหยัดงบประมาณ" แต่ในความเป็นจริงทางการแพทย์ หากนำวิธีอุดฟันไปใช้กับฟันที่สูญเสียโครงสร้างเกินครึ่งซี่ ฟันซี่นั้นจะเกิดการแตกหักครึ่งซี่ลึกลงใต้ขอบเหงือก จนไม่สามารถเก็บรักษาฟันแท้ไว้ได้อีกต่อไป

เพ็ชราคลินิก คลินิกทันตกรรม จัดทำบทความฉบับนี้  เพื่ออธิบายความแตกต่าง เกณฑ์ประเมินทางการแพทย์ วัสดุครอบฟันชนิดต่างๆ พร้อมอันตรายรุนแรงหากปล่อยฟันแตกทิ้งไว้โดยไม่รักษา

==================================================

ความแตกต่างระหว่างการ "อุดฟัน" และการ "ทำครอบฟัน"

==================================================

1) การอุดฟัน (Dental Filling)

• กลไกการทำงาน: กรอขจัดเนื้อฟันผุออกเฉพาะบริเวณรูผุ แล้วเติมวัสดุอุด เช่น เรซินคอมโพสิตสีเหมือนฟัน (Resin Composite) หรือวัสดุอมัลกัม ลงไปในโพรงแล้วฉีดแสงให้แข็งตัว

• ข้อจำกัด: เหมาะสมสำหรับฟันที่สูญเสียเนื้อฟันไปไม่เกิน 30% ถึง 40% เท่านั้น หากรูผุใหญ่เกินไป แรงบดเคี้ยวจะดันให้ผนังฟันแท้แตกหัก

2) การทำครอบฟัน (Dental Crown)

• กลไกการทำงาน: กรอแต่งรอบตัวฟัน แล้วพิมพ์สแกน 3D เพื่อผลิต "สวมครอบเซรามิก/โลหะจำลองรูปทรงฟัน 360 องศา" สวมทับลงบนตัวฟันทั้งหมด

• จุดเด่น: เกิดปรากฏการณ์ทางการแพทย์เรียกว่า "Ferrule Effect" โดยครอบฟันทำหน้าที่เป็นปลอกโอบรัดคอฟัน 360 องศา กระจายแรงบดเคี้ยวไม่ให้รากฟันและตัวฟันแท้แตกแยกออกจากกัน ปกป้องฟันอ่อนแอได้อย่างสมบูรณ์แบบ

==================================================

ประเมินอาการ: ฟันแบบไหนอุดได้ ฟันแบบไหนต้องทำครอบ?

==================================================

กรณีที่สามารถรักษาด้วย "การอุดฟัน" ได้:

1) ฟันผุระยะเริ่มต้นถึงปานกลาง: รูผุอยู่เฉพาะในชั้นเคลือบฟัน หรือชั้นเนื้อฟันส่วนนอก ยังไม่เข้าใกล้โพรงประสาทฟัน

2) ฟันบิ่นกะเทาะเพียงเล็กน้อย: รอยแตกบิ่นอยู่เฉพาะมุมขอบฟัน ผนังฟันหลักซ้าย-ขวา-หน้า-หลังยังสมบูรณ์แข็งแรง

3) ฟันที่ไม่เคยผ่านการรักษารากฟัน: ตัวฟันยังมีเส้นเลือดและประสาทฟันคอยเลี้ยงให้เนื้อฟันยืดหยุ่นตามธรรมชาติ

กรณีที่จำเป็นต้องรักษาด้วย "การทำครอบฟัน" 100%:

1) ฟันผุลึกขนาดใหญ่สูญเสียเนื้อฟันเกิน 50%: ผนังฟันเหลือบางมาก ฝืนอุดฟันวัสดุอุดจะหลุดบ่อยและดันให้ผนังฟันแท้แตกหัก

2) ฟันที่ผ่านการรักษารากฟันมาแล้ว (Root Canal Treated Teeth): ฟันขี่ขาดเส้นเลือดมาเลี้ยง ทำให้เนื้อฟันแห้ง กรอบ และเปราะ จำเป็นต้องทำครอบฟันสวมโอบอุ้มไว้เสมอ

3) ฟันแตกหักทแยงหรือฟันร้าว (Cracked Tooth Syndrome): ฟันมีรอยร้าวซ่อนอยู่ กัดของแข็งแล้วเจ็บแป๊บ การทำครอบฟันช่วยยึดรอยร้าวไม่ให้แยกออกจากกัน

4) ฟันกรามที่ต้องรับแรงบดเคี้ยวหนักมหาศาล: ฟันกรามซี่ใหญ่ที่รับแรงเคี้ยวอาหารหลักในชีวิตประจำวัน

==================================================

วัสดุครอบฟันมีกี่แบบ? (เซรามิก / โลหะผสม)

==================================================

1) ครอบฟันโลหะเคลือบเซรามิก (Porcelain Fused to Metal - PFM)

• คุณลักษณะ: โครงชั้นในเป็นโลหะเพื่อความแข็งแกร่ง ด้านนอกเคลือบเซรามิกสีเหมือนฟัน

• จุดเด่น: ทนทานต่อแรงบดเคี้ยวสูงมาก อัตราค่าบริการย่อมเยา

• เหมาะสำหรับ: ฟันกรามด้านในที่ต้องการแรงเคี้ยวหนัก (ราคา 13,000 บาท)

2) ครอบฟันเซรามิกล้วน (All-Ceramic: E-max / Zirconia) - นิยมสูงสุด

• คุณลักษณะ: ผลิตขึ้นจากเซรามิกพอร์ซเลนความหนาแน่นสูงหรือเซอร์โคเนีย 100% ไร้ส่วนผสมของโลหะ

• จุดเด่น: ใส โปร่งแสง เงางามเสมือนฟันธรรมชาติ 100%, ไม่เห็นขอบโลหะดำบริเวณขอบเหงือกเมื่อเวลาผ่านไปหลายปี, แข็งแกร่งทนทาน

• เหมาะสำหรับ: ฟันหน้า รอยยิ้ม และฟันกรามที่ต้องการความสวยงามสมบูรณ์แบบ (ราคา 18,000 บาท)

3) ครอบฟันทองคำแท้ (Gold Alloy Crown)

• คุณลักษณะ: ผลิตขึ้นจากโลหะผสมทองคำแท้ทางการแพทย์

• จุดเด่น: ยืดหยุ่นใกล้เคียงกับเคลือบฟันธรรมชาติ ไม่ทำให้ฟันคู่สบสึกหรอ แนบสนิทกับคอฟันดีที่สุด ไม่เคยแตกหัก

• เหมาะสำหรับ: ฟันกรามในสุดของผู้ที่นอนกัดฟันรุนแรง (ราคา 20,000 บาท)

==================================================

หากปล่อยฟันแตกทิ้งไว้ ไม่รักษา จะเกิดอะไรขึ้น?

==================================================

1) เชื้อโรคเข้าสู่โพรงประสาทฟัน เกิดหนองปลายราก (Pulpitis & Abscess): รูผุและรอยแตกเป็นทางเปิดให้แบคทีเรียเข้าไปทำลายเส้นประสาทและหลอดเลือด เกิดปวดบวมเป็นหนอง ร้อนในแก้ม และปวดร้าวขึ้นศีรษะ

2) ฟันแตกสกัดลึกลงใต้ขอบเหงือก (Vertical Root Fracture): รอยแตกเล็กๆ ที่ปล่อยไว้ เมื่อโดนแรงเคี้ยวอาหารดึงรั้ง จะแตกทแยงลึกลงไปถึงชั้นรากฟันใต้กระดูกขากรรไกร ทำให้หมดทางเก็บรักษาฟันไว้ และต้องถอนฟันออกอย่างเดียว

3) ทำลายกระดูกขากรรไกรและเกิดถุงน้ำ (Jawbone Destruction): หนองปลายรากฟันค่อยๆ ละลายกระดูกขากรรไกรเป็นวงกว้าง เกิดเป็นถุงน้ำติดเชื้อในกระดูก

4) ค่าใช้จ่ายในการรักษาเพิ่มสูงขึ้นหลายเท่า: จากเดิมที่รักษาได้ด้วยการอุดฟัน (1,000 บาท) หรือทำครอบฟัน (13,000 บาท) หากปล่อยจนฟันพัง ต้องโดนถอนฟันและฝังรากฟันเทียมทดแทน ซึ่งมีค่าใช้จ่ายสูงถึง 39,000 บาทขึ้นไป

==================================================

Q&A 5 คำถามยอดฮิตเกี่ยวกับการอุดฟันและทำครอบฟัน

==================================================

Q1: ทำครอบฟัน ใช้เวลานานไหม ต้องมาพบทันตแพทย์กี่ครั้ง?

A: ใช้เวลา 2 ครั้ง (ห่างกันประมาณ 5-7 วัน)! ครั้งแรกเป็นการกรอแต่งฟัน สแกน 3D และใส่ครอบฟันชั่วคราว ครั้งที่สองเป็นการลองและยึดติดครอบฟันจริงด้วยซีเมนต์ยึดติดแน่นถาวร

Q2: ฟันผุลึกจนปวดแล้ว สามารถทำครอบฟันได้ทันทีเลยไหม?

A: ยังทำครอบฟันทันทีไม่ได้! หากฟันปวดจี๊ดถึงโพรงประสาท ต้องทำการ "รักษารากฟัน (Root Canal Treatment)" เพื่อกำจัดเชื้อโรคในรากฟันให้หายสนิทเสียก่อน แล้วจึงทำการใส่เดือยฟันและทำครอบฟันสวมทับต่อไป

Q3: ครอบฟันมีโอกาสผุซ้ำใต้ขอบครอบได้ไหม ดูแลอย่างไร?

A: มีโอกาสผุซ้ำได้ หากดูแลทำความสะอาดขอบเหงือกไม่ดี! ควรแปรงฟันเน้นบริเวณขอบเหงือก และใช้ไหมขัดฟันทำความสะอาดซอกฟันทุกวัน เพื่อป้องกันเศษอาหารสะสมใต้ขอบครอบฟัน

Q4: การอุดฟันและการทำครอบฟัน ใช้สิทธิประกันสังคมได้ไหม?

A: ใช้สิทธิเบิกตรงประกันสังคม 900 บาท/ปี ได้ทันที! สำหรับหัตถกรรมอุดฟัน ใช้สิทธิประกันสังคม 900 บาท เบิกจ่ายได้เต็มจำนวนโดยไม่ต้องสำรองจ่าย และสำหรับหัตถกรรมครอบฟัน สามารถนำสิทธิ 900 บาท มาใช้เคลียร์ช่องปาก (อุดฟัน ถอนฟัน ขูดหินปูน) ก่อนทำครอบฟันได้

Q5: ทำไมต้องมาอุดฟันและทำครอบฟันที่เพ็ชราคลินิก?

A: เพราะเพ็ชราคลินิก ดำเนินการรักษาโดย ทีมทันตแพทย์เฉพาะทางผู้เชี่ยวชาญด้านทันตกรรมประดิษฐ์และรักษารากฟัน (Prosthodontist & Endodontist), ใช้เครื่องมือสแกน 3D ทันสมัย, ใช้วัสดุเซรามิกเกรดพรีเมียมนำเข้าสากล (E-max / Zirconia), ฟรีบริการตรวจสุขภาพฟันและเช็คฟันคุดฉบับสมบูรณ์, ใช้สิทธิประกันสังคมเบิกตรง 900 บาทไม่ต้องสำรองจ่าย สามารถทำนัดหมายตรวจประเมินได้ที่ นัดหมายปรึกษาทันตแพทย์ เพ็ชราคลินิก

==================================================

ปกป้องฟันแท้ของคุณให้แข็งแรงสมบูรณ์ที่ "เพ็ชราคลินิก"

==================================================

อย่าปล่อยให้ฟันผุลึกหรือฟันแตกหักเล็กน้อย ลุกลามกลายเป็นปัญหารุนแรงจนต้องสูญเสียฟันแท้ไป เข้ารับการตรวจประเมินสภาพฟัน อุดฟัน หรือทำครอบฟันที่ได้มาตรฐานสากลได้แล้ววันนี้ที่ เพ็ชราคลินิก คลินิกทันตกรรม เพื่อคืนรอยยิ้มสวยงามและประสิทธิภาพการบดเคี้ยวที่แข็งแรงตลอดชีวิต

สอบถามรายละเอียด ทำนัดหมายตรวจฟัน หรือทำครอบฟันได้ที่:

📞 โทรศัพท์: 094-7419369

💬 Line Official: @Petchara

📍 แผนที่เดินทาง: https://maps.app.goo.gl/4hJvJWAh4pNRvFxH7

🌐 เว็บไซต์ทางการ: https://www.petcharadentalclinic.com/