อาการ "ใส่ฟันปลอมแล้วเจ็บเหงือก เหงือกเป็นแผล เป็นจุดแดงระบม หรือเจ็บแสบใต้ฐานฟันปลอม" ถือเป็นปัญหายอดฮิตที่สร้างความทุกข์ทรมานใจอย่างรุนแรงให้แก่ผู้ใส่ฟันปลอมทั้งรายใหม่และรายเก่า ส่งผลให้ไม่สามารถเคี้ยวอาหารได้ ทานได้เพียงอาหารเหลว ขาดความสุขในการรับประทานอาหาร และหลายคนต้องตัดสินใจ "ถอดฟันปลอมเก็บใส่กล่อง ถอดทิ้งไว้ ไม่ยอมใส่อีกเลย"

เมื่อเกิดอาการเจ็บเหงือกจากฟันปลอม สองคำถามสำคัญที่ผู้ป่วยและบุตรหลานมักต้องการคำตอบคือ "ใส่ฟันปลอมแล้วเจ็บเหงือก เกิดจากอะไร?" และ "มีวิธีแก้ไขอย่างไรให้ใส่ฟันปลอมได้อย่างสบาย ไม่เจ็บ ไม่ระบมอีกต่อไป?"

เพ็ชราคลินิก คลินิกทันตกรรม จัดทำบทความเจาะลึกฉบับนี้ เพื่ออธิบายสาเหตุทางการแพทย์ของการเจ็บเหงือก ย่อยศัพท์ยากให้เข้าใจง่าย และแนะนำแนวทางการกรอปรับแต่งและการรักษาอย่างถูกวิธี

==================================================

5 สาเหตุหลักทางการแพทย์ที่ทำให้ "ใส่ฟันปลอมแล้วเจ็บเหงือก"

==================================================

1) การมีจุดกดเจ็บ หรือขอบฟันปลอมยาวเกินไป (Pressure Spots / Over-extended Border)

สาเหตุอันดับ 1 ในฟันปลอมทำใหม่! สันเหงือกมีส่วนโค้งเว้าหรือปุ่มกระดูกที่ไม่สม่ำเสมอ หากฐานพลาสติกอคริลิกหนา ยาวเกินขอบ หรือมีจุดสูงกดทับ (High Spot) แรงเคี้ยวจะกดลงบนจุดนั้นซ้ำๆ จนเป็นแผลเจ็บระบมคล้ายรองเท้ากัด

2) ฟันปลอมหลวม ขยุกขยิก เคลื่อนสีครูดเหงือกเรื้อรัง (Frictional Trauma from Loose Denture)

เกิดในผู้ที่ใช้ฟันปลอมชิ้นเดิมมานาน เมื่อสันเหงือกยุบตัว ฟันปลอมจะหลวมขยับเกิดแรงเสียดสี (Friction) ครูดกับเยื่อบุเหงือกตลอดเวลา จนกลายเป็นแผลอักเสบเรื้อรังและเนื้องอกเหงือก (Epulis Fissuratum)

3) การติดเชื้อราใต้ฐานฟันปลอม (Denture Stomatitis / Oral Candidiasis)

เกิดจากเชื้อรา Candida albicans มักพบในผู้ที่ "ใส่นอนไม่ถอดออก" หรือ "ไม่ถอดแช่น้ำยาฆ่าเชื้อรา" ทำให้เหงือกใต้เพดานปากแดงฉ่ำ เป็นปื้นแดง เจ็บแสบ และมีกลิ่นปาก

4) เศษอาหารและคราบแบคทีเรียหมักหมมใต้ฐาน (Food Impaction & Plaque Accumulation)

เศษอาหารชิ้นเล็กๆ หลุดเข้าไปติดค้างระหว่างฐานฟันปลอมกับเหงือก แรงกดเคี้ยวจะกดเศษอาหารลงบนเหงือก เกิดการระคายเคืองและเน่าเสียจนเหงือกอักเสบเป็นแผลติดเชื้อ

5) สันกระดูกขากรรไกรแหลมคม หรือการแพ้วัสดุฐานฟันปลอม (Sharp Bone Prominence / Allergic Stomatitis)

สันกระดูกใต้เหงือกมีติ่งกระดูกแหลมคม (Exostosis) ชนกับฐานฟันปลอมแข็ง หรือผู้ป่วยมีความไวแพ้สารเคมีตัวทำละลายในพลาสติกอคริลิก

ผู้ที่ต้องการสแกน 3D ตรวจประเมินแก้ไขอาการเจ็บเหงือก สามารถศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ บริการทำฟันปลอมและรากฟันเทียม เพ็ชราคลินิก

==================================================

4 แนวทางแก้ไขและรักษาอาการเจ็บเหงือกอย่างตรงจุด

==================================================

1) การกรอปรับแต่งจุดกดเจ็บโดยทันตแพทย์ (Denture Relief & PIP Check)

ทันตแพทย์ใช้สเปรย์ผงสีสเปรย์ตรวจจุดกดเจ็บ (Pressure Indicator Paste - PIP) ป้ายฐานฟันปลอมแล้วลองสบฟัน บริเวณที่กดเจ็บผงสีจะหลุดออก ทำให้ทันตแพทย์เห็นจุดกดเจ็บได้อย่างแม่นยำ 100% แล้วกรอแต่งฐานออกเล็กน้อย อาการเจ็บเหงือกจะหายไปทันที

2) การรักษาการติดเชื้อราและการปรับปรุงสุขอนามัย (Anti-Fungal Treatment & Hygiene)

หากติดเชื้อรา (Denture Stomatitis) ทันตแพทย์จะจ่ายยาฆ่าเชื้อราในช่องปาก พร้อมกำชับให้ถอดฟันปลอมแช่น้ำสะอาดหรือเม็ดฟอกฆ่าเชื้อราก่อนนอนทุกคืน ห้ามใส่นอนเด็ดขาด

3) การเสริมฐานฟันปลอมและการใส่รองฐานนุ่ม (Denture Relining & Soft Liner)

หากเหงือกยุบตัว ทันตแพทย์จะเติมเนื้อพลาสติกใหม่ (Relining) หรือปูวัสดุรองฐานชนิดนุ่ม (Soft Liner) เพื่อลดแรงกระแทก

4) การทำฟันปลอมยึดบนรากฟันเทียม (Implant-Supported Overdenture)

ฝังรากฟันเทียม 2 ถึง 4 ตำแหน่ง (Osstem 39,000.- / Astra Tech (ประเทศสวีเดน) 75,000.- / Straumann 85,000.- ต่อชุด) เพื่อเป็นหลักยึดหมุดตัวล็อคแน่นสนิท ฟันปลอมจะหยุดการเคลื่อนตัวครูดเหงือก 100% แก้เจ็บเหงือกถาวร

==================================================

เปรียบเทียบสาเหตุ อาการ และวิธีรักษาอาการเจ็บเหงือก

==================================================

• มีจุดกดเจ็บ (High Spot): แผลคล้ายรองเท้ากัดเฉพาะจุด ➔ แก้ไขโดยใช้ผง PIP สแกนกรอแต่งจุดกดเจ็บออก

• ฟันปลอมหลวมครูดเหงือก: เจ็บทั่วสันเหงือก แผลถลอกยาว ➔ แก้ไขโดยเสริมฐาน (Relining) หรือฝังรากเทียมยึดแน่น

• ติดเชื้อราใต้ฐานฟันปลอม: เพดานปากแดงฉ่ำ เป็นปื้น เจ็บแสบ ➔ แก้ไขโดยใช้ยาฆ่าเชื้อรา ถอดแช่น้ำ ห้ามใส่นอนเด็ดขาด

• เศษอาหารติดหมักหมม: เจ็บจี๊ดๆ เหงือกบวมเฉพาะจุด ➔ แก้ไขโดยถอดทำความสะอาดหลังอาหารทุกมื้อ

• สันกระดูกแหลมคม: เจ็บแหลมๆ เมื่อกดฟันปลอม ➔ แก้ไขโดยปูวัสดุรองฐานนุ่ม (Soft Liner) หรือกรอแต่งกระดูก

==================================================

5 สิ่งที่ควรทำและไม่ควรทำ เมื่อเจ็บเหงือกจากฟันปลอม (Do's & Don'ts)

==================================================

1) ✅ ควรมาพบทันตแพทย์เพื่อกรอแต่งจุดกดเจ็บโดยเร็ว: อย่าฝืนทนใส่จนเป็นแผลเรื้อรัง

2) 🛑 ห้ามใช้ตะไบ กระดาษทราย หรือกรรไกรขูดปรับฟันปลอมเองเด็ดขาด: ทำให้ฐานเสียรูปทรงและพังถาวร

3) ✅ ควรถอดฟันปลอมพักเหงือกก่อนนอนทุกคืน: ลดการสะสมของเชื้อราและให้เลือดไหลเวียนดีขึ้น

4) 🛑 ห้ามนำยาสีฟันหรือยาแก้ปวดป้ายแผลใต้ฐานฟันปลอม: ผงขัดในยาสีฟันทำให้แผลระบมหนักกว่าเดิม

5) ✅ ควรใส่ฟันปลอมชิ้นที่มีปัญหาล่วงหน้า 2-3 ชั่วโมงก่อนมาพบหมอ: เพื่อให้รอยจุดกดเจ็บปรากฏชัดเจนบนเหงือก ทันตแพทย์จะได้สแกน PIP กรอแต่งตรงจุด

==================================================

Q&A 5 คำถามยอดฮิตเกี่ยวกับการใส่ฟันปลอมแล้วเจ็บเหงือก

==================================================

Q1: ใส่ฟันปลอมใหม่ครั้งแรก เจ็บเหงือกถือเป็นเรื่องปกติไหม ต้องรอนานแค่ไหนกว่าจะหาย?

A: เจ็บเหงือกเล็กน้อยเป็นเรื่องปกติในระยะ 1-2 สัปดาห์แรก ร่างกายกำลังปรับตัว ทันตแพทย์จะนัดมาตรวจกรอปรับจุดกดเจ็บ (Relief) 1-2 ครั้ง หลังจากกรอปรับแต่งแล้วจะหายเจ็บและใส่ได้อย่างเป็นธรรมชาติ

Q2: หากเจ็บเหงือกจนเป็นแผล ควรหยุดใส่ฟันปลอมไปเลย หรือใส่ไว้เพื่อมาให้หมอดูกรอบางจุด?

A: สามารถถอดพักไว้ได้ แต่ควรถอดใส่กลับเข้าปากล่วงหน้าประมาณ 2-3 ชั่วโมงก่อนเวลานัด เพื่อให้เกิดรอยจุดกดเจ็บชัดเจน ทันตแพทย์จะได้ใช้ผง PIP สแกนกรอแต่งตรงจุดถูกเป๊ะ

Q3: ภาวะเหงือกอักเสบติดเชื้อราใต้ฟันปลอม (Denture Stomatitis) สังเกตอย่างไร และรักษาอย่างไร?

A: สังเกตจากเหงือกใต้เพดานปากมีสีแดงสดฉ่ำกว่าปกติ แสบเหงือก มีคราบขาว และมีกลิ่นปาก รักษาด้วยการใช้ยาฆ่าเชื้อราและถอดแช่น้ำเม็ดฟอกก่อนนอนทุกคืน

Q4: การกรอปรับแต่งจุดกดเจ็บ (Denture Relief) ที่เพ็ชราคลินิก มีขั้นตอนอย่างไร?

A: ทันตแพทย์ใช้สเปรย์ผงสี Pressure Indicator Paste (PIP) ป้ายฐานฟันปลอม แล้วใส่ลองในช่องปาก บริเวณที่กดเจ็บผงสีจะหลุดออก ทำให้กรอแต่งเฉพาะจุดได้อย่างแม่นยำ ปลอดภัย ไม่ทำให้ฟันปลอมหลวม สามารถศึกษาข้อมูลภาพลักษณ์คลินิกได้ที่ เกี่ยวกับ เพ็ชราคลินิก คลินิกทันตกรรม

Q5: ทำไมต้องมารักษาเจ็บเหงือกจากฟันปลอมที่เพ็ชราคลินิก?

A: เพราะเพ็ชราคลินิก ดำเนินการรักษาโดย ทีมทันตแพทย์ผู้เชี่ยวชาญเฉพาะทางด้านทันตกรรมประดิษฐ์ (Prosthodontist), ใช้เทคโนโลยีดิจิทัล 3D สแกนและตรวจ PIP แม่นยำ, แก้ไขตรงจุดไม่ว่าจะเป็นกรอจุดกดเจ็บ เสริมฐาน หรือทำรากฟันเทียมยึดแน่น, อัตราค่าบริการทางการโปร่งใส สามารถทำนัดหมายตรวจประเมินได้ที่ นัดหมายปรึกษาทันตแพทย์ เพ็ชราคลินิก

==================================================

บอกลาอาการเจ็บเหงือก คืนความสบายและรอยยิ้มสดใสที่ "เพ็ชราคลินิก"

==================================================

อย่าปล่อยให้อาการเจ็บเหงือกจากฟันปลอมทำลายความสุขในการรับประทานอาหารและสุขภาพร่างกายของคุณ เพ็ชราคลินิก คลินิกทันตกรรม พร้อมช่วยคุณตรวจหาสาเหตุและกรอปรับแก้ไขจุดกดเจ็บอย่างประณีต ปลอดภัย และตรงจุด

สอบถามรายละเอียด ทำนัดหมายตรวจสแกน 3D หรือปรึกษาทันตแพทย์ได้ที่:

📞 โทรศัพท์: 094-7419369

💬 Line Official: @Petchara (https://line.me/ti/p/@Petchara)

📍 แผนที่เดินทาง: https://maps.app.goo.gl/4hJvJWAh4pNRvFxH7

🌐 เว็บไซต์ทางการ: https://www.petcharadentalclinic.com/