หากไม่ใส่รีเทนเนอร์ ฟันจะเคลื่อนตัวและมีโอกาสฟันล้มกลับไปสู่ตำแหน่งเดิมอย่างแน่นอน เนื่องจากกระดูกและเอ็นยึดปริทันต์รอบรากฟันต้องใช้เวลาในการสร้างตัวยึดเกาะกับตำแหน่งใหม่ โดยหลังถอดเครื่องมือจัดฟันจำเป็นต้องใส่รีเทนเนอร์เกือบตลอด 24 ชั่วโมงในช่วง 1 ถึง 2 ปีแรก และหลังจากนั้นควรใส่ต่อเนื่องเฉพาะขณะนอนหลับในระยะยาวเพื่อคงสภาพแนวฟันให้สวยงามถาวร

หลังจากผ่านความอดทนในการจัดฟันมานานนับปี หลายคนเข้าใจผิดว่าเมื่อถอดเครื่องมือจัดฟันออกแล้ว การรักษาก็ถือว่าสิ้นสุดลงโดยสมบูรณ์ แต่ความเป็นจริงแล้ว "ช่วงคงสภาพฟัน" (Retention Phase) คือขั้นตอนสำคัญที่สุดที่จะตัดสินว่าฟันที่เรียงตัวสวยงามจะอยู่กับเราได้นานแค่ไหน การละเลยไม่ใส่รีเทนเนอร์เพียงไม่กี่สัปดาห์หรือหยุดใส่ไปเอง อาจทำให้ฟันเริ่มบิด ซ้อนเก หรือมีช่องว่างเกิดขึ้นใหม่ จนอาจต้องเสียเวลาและค่าใช้จ่ายในการจัดฟันรอบสอง

==================================================

ไม่ใส่รีเทนเนอร์ ฟันล้มจริงไหม เกิดอะไรขึ้นกับฟันหลังถอดเครื่องมือ

==================================================

คำตอบทางการแพทย์คือ ฟันเคลื่อนตัวและฟันล้มจริงอย่างแน่นอน หากไม่มีเครื่องมือคงสภาพฟันคอยพยุงไว้

ความยืดหยุ่นของเส้นใยปริทันต์ (Periodontal Ligament Elasticity)

รอบรากฟันของมนุษย์จะมีเส้นใยคอลลาเจนที่ยึดฟันไว้กับกระดูกเบ้าฟัน ตลอดระยะเวลาที่เครื่องมือจัดฟันค่อยๆ ขยับฟัน เส้นใยเหล่านี้จะถูกยืดออก เมื่อถอดเครื่องมือจัดฟันออก เส้นใยปริทันต์จะมีความยืดหยุ่นและพยายามดึงตัวกลับสู่ตำแหน่งเดิม (Relapse) เหมือนหนังยางที่ถูกดึงแล้วปล่อย หากไม่มีรีเทนเนอร์คอยล็อกตำแหน่งไว้ ฟันจะเคลื่อนกลับทันที

การสร้างมวลกระดูกใหม่รอบรากฟัน (Bone Remodeling)

ในระหว่างจัดฟัน กระดูกเบ้าฟันด้านที่ฟันเคลื่อนตัวไปจะละลายตัวออก และสร้างกระดูกใหม่ขึ้นมาทดแทนในด้านตรงข้าม กระบวนการสร้างกระดูกใหม่ให้มีความหนาแน่นเต็มที่ต้องใช้เวลาอย่างน้อยหลายเดือนถึงเป็นปี หากรีบหยุดใส่รีเทนเนอร์ กระดูกที่ยังไม่แข็งแรงพอจะไม่สามารถต้านทานแรงเคี้ยวและแรงจากริมฝีปากหรือลิ้นได้ ส่งผลให้ฟันล้มเอียงได้ง่าย

แรงบดเคี้ยวตามธรรมชาติและการเปลี่ยนแปลงตามวัย (Physiological Drift)

ไม่ว่าคนเราจะเคยจัดฟันมาหรือไม่ก็ตาม ฟันของมนุษย์มีแนวโน้มตามธรรมชาติที่จะเคลื่อนตัวเข้าหาฟันหน้าอย่างช้าๆ ตลอดชีวิต ประกอบกับแรงบดเคี้ยวอาหารในแต่ละวัน และความหนาแน่นของกระดูกที่เปลี่ยนแปลงไปตามวัย การใส่รีเทนเนอร์จึงเป็นปราการสำคัญเพียงหนึ่งเดียวที่ช่วยล็อกตำแหน่งฟันไม่ให้บิดเบี้ยวตามกาลเวลา

==================================================

หลังถอดเหล็กจัดฟัน ต้องใส่รีเทนเนอร์นานกี่ปี สรุปช่วงเวลาที่ถูกต้อง

==================================================

การใส่รีเทนเนอร์แบ่งออกเป็น 2 ช่วงหลักตามระยะความมั่นคงของกระดูกและเหงือก

ช่วงปีที่ 1 ถึงปีที่ 2 หลังถอดเครื่องมือ (ช่วงวิกฤตที่ต้องใส่ตลอดวัน)

ในช่วง 1 ถึง 2 ปีแรก เป็นช่วงที่เนื้อเยื่อเหงือกและกระดูกรอบรากฟันมีความเสี่ยงต่อการเคลื่อนตัวกลับสูงสุด ทันตแพทย์จะแนะนำให้ใส่รีเทนเนอร์วันละประมาณ 20 ถึง 22 ชั่วโมงต่อวัน โดยถอดออกเฉพาะช่วงเวลารับประทานอาหารและแปรงฟันเท่านั้น เพื่อให้โครงสร้างกระดูกและเอ็นยึดสร้างตัวสมบูรณ์เต็มที่ สามารถศึกษาขั้นตอนการรักษารวมได้ที่ ระยะเวลาจัดฟัน

ช่วงหลังจากปีที่ 2 เป็นต้นไป (ช่วงใส่เฉพาะเวลานอน)

เมื่อทันตแพทย์ตรวจประเมินแล้วว่ากระดูกเบ้าฟันมีความหนาแน่นมั่นคงดี จะอนุญาตให้ปรับลดเวลาการใส่ลงเหลือเฉพาะเวลานอนตอนกลางคืน (ประมาณ 7 ถึง 8 ชั่วโมง) และควรทำเป็นกิจวัตรประจำวันอย่างต่อเนื่อง

ทำไมทันตแพทย์ถึงแนะนำให้ใส่รีเทนเนอร์ตลอดชีวิต

การใส่รีเทนเนอร์ตลอดชีวิตไม่ได้หมายความว่าต้องใส่แน่นตลอดทั้งวัน แต่หมายถึงการใส่เฉพาะตอนนอนสัปดาห์ละ 3 ถึง 5 คืน หรือทุกคืน เพื่อป้องกันไม่ให้ฟันเคลื่อนตัวตามแรงบดเคี้ยวและความเสื่อมของกระดูกตามวัย โดยเฉพาะในกลุ่มคนไข้ที่มีปัญหาฟันล้มจากอดีตและเข้ารับการ จัดฟันผู้ใหญ่ ซึ่งสภาพกระดูกมีความหนาแน่นสูงและคืนรูปได้ง่าย

หากมีข้อสงสัยเรื่องการใส่รีเทนเนอร์ หรือรู้สึกว่ารีเทนเนอร์เริ่มแน่นและใส่ไม่ลง สามารถปรึกษาทันตแพทย์เฉพาะทาง เพ็ชราคลินิก ได้ทาง LINE Official เพ็ชราคลินิก หรือโทรนัดหมายที่ 094-741-9369

==================================================

สัญญาณเตือนฟันเริ่มล้ม ฟันเคลื่อนตัว ดูอย่างไรว่ารีเทนเนอร์มีปัญหา

==================================================

หากเริ่มมีพฤติกรรมลืมใส่รีเทนเนอร์หรือทิ้งช่วงไปนาน ควรสังเกตอาการเตือนเหล่านี้โดยด่วน

ใส่รีเทนเนอร์แล้วรู้สึกแน่น ตึง หรือเจ็บผิดปกติ

หากถอดรีเทนเนอร์ทิ้งไว้เพียง 3 ถึง 5 วัน แล้วนำกลับมาใส่ใหม่แล้วรู้สึกว่าใส่ยาก รีเทนเนอร์กดแน่น หรือปวดระบมฟัน นั่นคือสัญญาณชัดเจนว่าฟันเริ่มขยับออกจากตำแหน่งเดิม หากยังสามารถใส่ลงได้สนิท ให้พยายามใส่ต่อเนื่องตลอดทั้งวันเพื่อให้ฟันขยับกลับเข้าที่เดิม

รีเทนเนอร์ใส่ไม่ลง ไม่แนบสนิทกับผิวฟัน

หากไม่ใส่รีเทนเนอร์เป็นเวลานานหลายสัปดาห์หรือหลายเดือน จนตัวเครื่องมือไม่สามารถกดลงบนฟันได้ หรือใส่แล้วกระดก ห้ามฝืนกดอย่างรุนแรง เพราะอาจทำให้รีเทนเนอร์หักหรือทำให้ฟันได้รับความเสียหาย ควรรีบนำรีเทนเนอร์ไปพบทันตแพทย์เพื่อประเมินทันที

เริ่มเห็นช่องว่างระหว่างฟัน หรือฟันหน้าเริ่มเกซ้อน

การสังเกตด้วยตาเปล่าในกระจก หากพบว่าฟันหน้าที่เคยเรียงตรงเริ่มมีรอยบิด มีมุมเอียง หรือเศษอาหารเริ่มเข้าไปติดซอกฟันบ่อยขึ้นในจุดที่ไม่เคยติด แสดงว่าฟันเริ่มล้มตัวอย่างเห็นได้ชัดแล้ว

==================================================

เปรียบเทียบประเภทรีเทนเนอร์ แบบลวด แบบใส และแบบติดแน่น

==================================================

การเลือกประเภทของรีเทนเนอร์ขึ้นอยู่กับความสะดวกและลักษณะการสบฟันของคนไข้แต่ละบุคคล สามารถศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ บริการรีเทนเนอร์

รีเทนเนอร์แบบใส (Clear Retainer)

มีลักษณะเป็นถาดพลาสติกใสครอบแนบสนิทไปกับแนวฟัน จุดเด่นคือมีความสวยงาม มองไม่เห็นจากภายนอก ไม่ส่งผลกระทบต่อบุคลิกภาพและการพูด แต่ข้อจำกัดคือไม่สามารถปรับแต่งแรงได้ หากชำรุด บิ่น แตก หรือบิดเบี้ยวจากความร้อน จะต้องทำชิ้นใหม่ทันที

รีเทนเนอร์แบบลวดฮอว์ลีย์ (Hawley Retainer)

ประกอบด้วยฐานพลาสติกอะคริลิกแนบกับเพดานปากหรือเหงือกด้านใน และมีเส้นลวดพาดผ่านผิวฟันด้านหน้า จุดเด่นคือมีความแข็งแรงทนทานสูงมาก ทันตแพทย์สามารถปรับดัดลวดเพื่อขยับฟันเล็กๆ น้อยๆ ได้ และอายุการใช้งานยาวนานหลายปี

รีเทนเนอร์แบบติดแน่น (Fixed Retainer)

เป็นการติดลวดเส้นเล็กๆ ไว้ที่ผิวฟันด้านหลังของฟันหน้าล่างหรือฟันหน้าบนอย่างถาวร จุดเด่นคือไม่ต้องกังวลเรื่องการลืมใส่หรือทำหาย เหมาะสำหรับเคสที่มีความเสี่ยงฟันหน้าแยกตัวสูง แต่คนไข้ต้องดูแลทำความสะอาดและใช้ไหมขัดฟันชนิดพิเศษอย่างสม่ำเสมอเพื่อไม่ให้เกิดคราบหินปูนสะสม

สำหรับผู้ที่กำลังวางแผนจัดฟันและต้องการศึกษาทางเลือกเครื่องมือทั้งหมด สามารถเปรียบเทียบข้อมูลค่าใช้จ่ายและรูปแบบเครื่องมือได้ที่ จัดฟัน ราคา

==================================================

วิธีดูแลและทำความสะอาดรีเทนเนอร์อย่างถูกต้องเพื่อยืดอายุการใช้งาน

==================================================

การดูแลรักษารีเทนเนอร์อย่างถูกวิธีช่วยป้องกันการสะสมของแบคทีเรีย กลิ่นปาก และป้องกันไม่ให้เครื่องมือเสียรูป

การล้างทำความสะอาดประจำวัน

หลังถอดรีเทนเนอร์ ให้ใช้แปรงสีฟันขนนุ่มแปรงเบาๆ ร่วมกับน้ำสบู่อ่อนหรือน้ำยาล้างจานเจือจาง แล้วล้างออกด้วยน้ำสะอาด หลีกเลี่ยงการใช้ยาสีฟันที่มีผงขัดหยาบมาแปรงรีเทนเนอร์แบบใส เพราะจะทำให้พลาสติกเกิดรอยขีดข่วนและขุ่นมัว

การแช่เม็ดฟู่ทำความสะอาด

ควรแช่รีเทนเนอร์ด้วยเม็ดฟู่ทำความสะอาดสัปดาห์ละ 1 ถึง 2 ครั้ง เพื่อช่วยฆ่าเชื้อแบคทีเรีย กำจัดกลิ่นอับ และสลายคราบหินปูนบางๆ ที่เกาะอยู่บนเครื่องมือ

ข้อควรระวังเรื่องความร้อนและการจัดเก็บ

ห้ามล้างหรือแช่รีเทนเนอร์ในน้ำร้อนจัดโดยเด็ดขาด เพราะความร้อนจะทำให้โครงสร้างพลาสติกบิดเบี้ยวและใส่ไม่เข้า และทุกครั้งที่ถอดรีเทนเนอร์ออก ให้เก็บใส่กล่องพลาสติกที่มีรูระบายอากาศเสมอ ห้ามห่อด้วยกระดาษทิชชู่เพราะเสี่ยงต่อการถูกทิ้งหรือตกหล่นแตกหัก

==================================================

ดูแลรอยยิ้มและการคงสภาพฟันอย่างมั่นใจ ที่เพ็ชราคลินิก

==================================================

การใส่ใจใส่รีเทนเนอร์ตามกำหนดอย่างสม่ำเสมอ คือหัวใจสำคัญในการปกป้องรอยยิ้มที่สวยงามให้คงอยู่ตลอดไป หากพบปัญหาเกี่ยวกับรีเทนเนอร์ ฟันเริ่มขยับตัว หรือต้องการทำรีเทนเนอร์ชิ้นใหม่ การได้รับคำแนะนำและการดูแลจากทันตแพทย์อย่างทันท่วงทีจะช่วยป้องกันไม่ให้ปัญหาบานปลายจนต้องจัดฟันใหม่

เพ็ชราคลินิกให้บริการมากว่า 50 ปี ดูแลโดย ทีมทันตแพทย์ เฉพาะทางจากจุฬาฯ และมหิดล มีความเชี่ยวชาญในการจัดฟันและออกแบบเครื่องมือคงสภาพฟันเฉพาะบุคคล พร้อมให้การดูแลติดตามผลการรักษาอย่างใกล้ชิด เพื่อให้คุณมีรอยยิ้มที่มั่นใจและสุขภาพฟันที่แข็งแรงยาวนาน ศึกษารายละเอียดการรักษาได้ที่ บริการจัดฟัน

ช่องทางติดต่อและนัดหมายรับคำปรึกษา:

• เพ็ชราคลินิก (Petchara Dental Clinic)
• สโลแกน: Redesign your Smile by Specialists
• โทรศัพท์: 094-741-9369
• LINE Official: เพิ่มเพื่อนทาง LINE
• เว็บไซต์และบริการจัดฟัน: บริการจัดฟัน เพ็ชราคลินิก
• ที่อยู่คลินิก: 14 ซอยเลิศปัญญา ถนนราชวิถี แขวงถนนพญาไท เขตราชเทวี กรุงเทพฯ 10400 (ใกล้อนุสาวรีย์ชัยสมรภูมิ)
• เวลาทำการ: วันจันทร์ - วันเสาร์ เวลา 9:00 - 19:00 น. (ปิดทำการทุกวันอาทิตย์)
• ข้อมูลแผนที่และการเดินทาง: ติดต่อและแผนที่

คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับการใส่รีเทนเนอร์ (FAQ)

ไม่ใส่รีเทนเนอร์กี่วัน ฟันถึงเริ่มล้ม?

เพียง 3 ถึง 7 วันหลังไม่ได้ใส่รีเทนเนอร์ เส้นใยปริทันต์จะเริ่มดึงฟันให้เคลื่อนออกจากตำแหน่งเดิม และเมื่อนำรีเทนเนอร์กลับมาใส่จะเริ่มรู้สึกตึงแน่น หากปล่อยทิ้งไว้นานเกิน 1 เดือนขึ้นไป ฟันอาจเคลื่อนตัวจนใส่รีเทนเนอร์ชิ้นเดิมไม่ลง

ต้องใส่รีเทนเนอร์ตลอดชีวิตจริงไหม?

จริงในแง่ของการคงสภาพฟันไม่ให้เคลื่อนตัวตามธรรมชาติและอายุที่เพิ่มขึ้น แต่ไม่ได้หมายความว่าต้องใส่ทั้งวันตลอดชีวิต โดยหลังจาก 1 ถึง 2 ปีแรกที่กระดูกเบ้าฟันมั่นคงแล้ว จะใส่เพียงแค่เฉพาะเวลานอนตอนกลางคืนเท่านั้น

ถ้าไม่ได้ใส่รีเทนเนอร์นานจนใส่ไม่เข้า ควรทำอย่างไร?

ห้ามใช้แรงกดฝืนใส่ลงไปเด็ดขาด เพราะอาจทำให้ฟันได้รับบาดเจ็บหรือรากฟันเสียหาย ควรรีบนำรีเทนเนอร์เดิมมาพบทันตแพทย์เพื่อตรวจดูว่ายังสามารถปรับแต่งได้หรือไม่ หรือจำเป็นต้องพิมพ์ปากทำรีเทนเนอร์ชิ้นใหม่

รีเทนเนอร์แบบใสกับแบบลวด แบบไหนคงสภาพฟันได้ดีกว่ากัน?

ทั้งสองแบบมีประสิทธิภาพในการคงสภาพฟันได้ดีเท่าเทียมกันหากใส่อย่างสม่ำเสมอ โดยแบบใสจะได้เปรียบเรื่องความสวยงามและครอบฟันได้รอบทิศทาง ส่วนแบบลวดจะได้เปรียบเรื่องความแข็งแรงทนทานและสามารถปรับดัดตำแหน่งลวดได้

รีเทนเนอร์มีอายุการใช้งานกี่ปี เมื่อไหร่ควรทำชิ้นใหม่?

รีเทนเนอร์แบบใสมีอายุการใช้งานประมาณ 1 ถึง 2 ปี เนื่องจากพลาสติกอาจสึกหรอ ยืด หรือแตกได้ ส่วนรีเทนเนอร์แบบลวดมีอายุการใช้งานประมาณ 3 ถึง 5 ปีขึ้นไป หากพบว่าเครื่องมือเริ่มหลวม แตกหัก หรือมีคราบฝังแน่น ควรรีบทำชิ้นใหม่ทันที